December is de tijd van afronden en terugblikken. Dat overkwam mij dit jaar op een onverwachtse manier: mijn vader overleed op oudejaarsavond, op 86-jarige leeftijd maar toch nog onverwachts.

Hij was al een tijd ziek, ging steeds verder achteruit en lag de laatste anderhalf jaar thuis in bed. Daar werd hij geweldig verzorgd door mijn moeder. Papa was tot het laatst toe thuis en is ingeslapen met mijn moeder naast hem.

De kleine dingen die veel waard zijn

Ik vind het verdrietig dat mijn vader is overleden, maar kan vrede hebben met hoe hij is overleden. Samen met mijn moeder, thuis. Ik leerde ervan dat kleine dingen enorm veel waard kunnen zijn: thuis zijn, samen zijn.

De week na zijn overlijden werd een week van regelen, maar ook van samen doen. Terugblikken, herinneringen ophalen, oude foto’s bekijken. Het was verdrietig, maar ook mooi. De dagen stonden in het teken van de dood, maar ook in het teken van het leven. Wat deed mijn vader? Wat deden we samen? Wie waren we als gezin? Waar gaat het eigenlijk om, in het leven?

Dat zijn fijne vragen om jezelf ook als ondernemer te stellen. Want natuurlijk gaat je bedrijf om geld verdienen en winst maken. Maar het gaat om meer. Wie wil je zijn voor je naasten? Hoeveel inkomen wil je daarvoor verdienen en hoeveel tijd wil je met ze doorbrengen?

Het mooie is dat je daar als ondernemer veel vrijheid en keuze in hebt. Ik vond het bijvoorbeeld heerlijk dat ik de afgelopen jaren vaak bij mijn ouders kon zijn. Dat ik na een intensief tweedaags event naar Winterswijk kon, om bij hen te zijn en daarna het weekeinde weer bij mijn jongens op het sportveld stond.

Met zijn harde werken heeft hij me veel geleerd

Mijn vader was ondernemer. Hij had een handel in bouwmaterialen, met later een showroom met keukens erbij. Nog later kwam er ook een betonfabriek, over de grens in Duitsland. Hij was werkte hard en was ambitieus.

Met zijn harde werken, heeft papa me veel geleerd. Ik zag van hem de mooie dingen van een eigen zaak. Maar ook de keerzijde: een faillissement, twee keer een hartoperatie. Dat heeft mijn werk bepaald. Als eigenwijze puber riep ik altijd: ik wordt nooit eigen baas, dat is me te hard werken! Maar als je ouder wordt, en wijzer, ga je er anders over denken. Die eigen zaak van mij, die kwam er wel. Want ik had ook de leuke kanten van de eigen zaak gezien.

Toch ging ik anders doen. Dat leerde ik dankzij de zaak van mijn vader en moeder. Dankzij hen ging ik zacht werken ontwikkelen. Wel met veel plezier werken, zoals zij het zo graag deden. Maar met op tijd een stapje terug, tijd voor reflectie en ontspanning. Dankzij papa en mama is ‘zacht werken’ mijn trademark.

Toch straalden zijn ogen

Ook in de laatste jaren leerde ik veel van mijn vader. Door zijn ziekte kon hij steeds minder. Toch straalden zijn ogen als we kwamen, was hij tevreden met kleine dingen. Thuis verzorgd worden. Naar de tuin kijken, buren die op bezoek kwamen, de fijne zorg van mijn moeder. Dat was voor mij als ondernemer leerzaam. Ik zag hoe mijn vader moest loslaten, maar er ook wat voor terug kwam. Ambitie veranderde in rust. Druk zijn veranderde in accepteren. Frustratie voor wat er niet meer kon, veranderde in dankbaarheid voor wat er nog wel was.

Zijn wij als ondernemers niet vaak druk met ambitie, met meer-meer-meer? Maar hoe leuk kan het leven zijn, als je niet alleen wilt groeien in geld of omzet, maar gaat groeien in tevredenheid en dankbaarheid. Laten we eerlijk zijn: je bedrijf geeft je daar alle mogelijkheden voor. Je kunt focussen op meer geld, meer omzet, meer klanten. Maar je kunt ook aandacht geven aan genoeg: genoeg geld, genoeg klanten, genoeg plezier, genoeg tijd voor je naasten.

Het was een bijzondere jaarwisseling, die me volop heeft laten nadenken. Over mijn vader, zijn bedrijf, mijn bedrijf. Over het jaar dat achter ons ligt, en het mooie 2020 dat we er van zelf kunnen maken.

Waar wil jij dit jaar meer van? Waar ga jij volop aandacht aan geven? Ik wens je en prachtig 2020, met volop dankbaarheid voor wat er wél is!