Slimme, creatieve of hoogbegaafde zelfstandigen denken anders. Sneller, breder, dieper, ze zien meer verschillen, ze overzien meer, kunnen stappen overslaan. Dat lijkt handig, zo’n snel denkhoofd. Maar het kan ook voor problemen zorgen. Hoe ga je daarmee om? Dat ontdek je in dit artikel.

Razendsnel problemen zien en complicaties overdenken

Het is een stralende ochtend in de meivakantie, als ik me uitstrek in bed. Toch tolt mijn hoofd van de problemen, nog voordat ik helemaal wakker ben.

We denken vaak dat het leven makkelijker wordt als je slim, creatief of hoogbegaafd bent. Met dat slimme hoofd kun je immers alle problemen oplossen? Zo werkt het helaas niet. Je hoofd kan namelijk ook razendsnel gevaren zien, problemen scannen, complicaties overdenken.

Je snelle brein is als een F1-wagen

Je snelle hoofd is als een F1-wagen. Zo’n auto waarin Max Verstappen op het circuit alle anderen achter zich laat. Misschien herinner je je ook die schattige filmpjes van de kleine Max, waarin hij in een kart over de baan rijdt. Zijn vader Jos Verstappen als enthousiaste supporter, die de kleine Max coacht. In die jonge jaren, in de kart, leerde Max de technieken die hij nu nodig heeft. Om een echt goede coureur te worden, was er daarnaast werk buiten de auto nodig: krachttraining, souplesse en meditatie.

Kunnen je ouders je coachen als hoogbegaafde ondernemer?

Maar hoe zit dat met ons snelle denkhoofd?

Je vlotte brein kreeg je bij je geboorte. Je kunt je eigen baby-, peuter-, en kleutertijd vergelijken met de kartbaan. Daar leerde je spelenderwijs omgaan met je hoofd. Misschien had jij ook een vader of moeder die je daar enthousiast bij coachte.

Maar voor de meesten van ons houdt de vergelijking met Max Verstappen daar op. Want wie heeft er een vader of moeder die precies hetzelfde werk doet als jij? Mijn vader was handelaar in bouwmaterialen, hij was goed in verkopen en wist alles van vrachtwagens. Mijn moeder wist alles van de boekhouding en kan prachtig breien. Maar mijn vader was geen business coach, mijn moeder geen online marketing expert. De meeste van onze ouders hebben niet onze banen. Ze werkten niet in de IT, waren geen HR-professional, loopbaancoach, communicatie-expert in de creatieve sector, interim-manager of maritiem specialist. Max is een geluksvogel en uitzondering, met een vader die zijn vak kent. Zo’n enthousiaste ouder die zich bovenop jouw loopbaan stort, is niet alleen een voordeel. Het kan ook beklemmend werken en jouw ontwikkeling in de weg staan.

Steeds meer kennis over begaafdheid

Ben jij slim of creatief, dan is de kans groot dat je ouders dat ook waren. Maar de informatie die er destijds beschikbaar was, was veel minder. We kunnen nu meer, we weten meer. (Al zijn er ook dingen waar we veel minder meer van weten. Zo wist mijn oma hoe ze pruimen kon inmaken, en wist opa wanneer hij de peulen moest zaaien of de sperziebonen de grond in konden.)
Dankzij de huidige informatie over hoogdbegaafdheid heb ik mijn hoofd steeds beter leren kennen. Ik begrijp nu dat mijn ongeduld niet gek is, maar erbij hoort. Net zoals de hang naar nieuwe prikkels, maar ook de noodzaak om af en toe op mezelf te zijn. Ik weet dat mijn sensitiviteit en gevoeligheid hoort bij mijn zenuwstelsel.

De afgelopen jaren ontmoette ik steeds meer mensen die ook snel denken, creatieve verbanden leggen, of bijzonder eigenwijs zijn (vindt hun omgeving; zelf noemen wij dat liever ‘autonoom’). Daardoor ging ik mezelf en mijn slimme cliënten nog beter begrijpen.

Ga je snelle denkhoofd beter besturen

Doordat ik al die dingen leerde, kon ik mijn snelle denkhoofd steeds beter besturen. Het was alsof ik rijles kreeg in de F1-wagen in mijn hoofd. Ik leerde vlotter schakelen. Niet alleen sneller denken, maar ook langzamer. Ik kon beter meebewegen in de bochten van het leven. Ik leerde soms even tempo verminderen, waardoor ik daarna nog vlotter kon gaan, of meer plezier had.

Net zoals Max, moest ik ook buiten ‘mijn auto’ aan het werk: in de natuur zijn, tao-oefeningen, aikido, yoga, meditatie, daglicht en zonlicht, met mijn handen werken. Juist door die dingen, kon ik meer coole dingen presteren. Bovenal leerde ik hoe ik veel meer lol met mijn F1-hoofd kon hebben.

De problemen schieten door mijn hoofd

En hoe zit het nou met die problemen, waarmee ik wakker word? Nou, dat snelle denkhoofd kan niet alleen goed oplossingen verzinnen, het kan ook razendsnel problemen scannen. Bij het ontwaken schieten de uitdagingen door mijn hoofd. Over een cliënt die zich dreigt te vertillen aan teveel doelen, over het kampeerplan in de meivakantie waar jongste over moppert, over de houten lepel die ik wil snijden maar die irritant scheef is geworden.

Inmiddels weet ik hoe ik met dat problemen-zien-denkhoofd om kan gaan. Ik bedwing de neiging om vol stress uit bed te springen, draai me op mijn rug en staar naar het plafond. Tegelijkertijd verbind ik me met de energie in mijn lichaam. Er komt een stroom op gang tussen mijn hoofd, hart en buik en opeens krijg ik ingevingen. Ik zie hoe die overdrukke cliënt haar projecten net iets anders kan neerzetten in de tijd, waardoor ze overal aandacht aan kan geven én veel gaat bereiken. Ik bedenk dat ik lekker alleen ga kamperen, zonder mopperende puber. En mét puber ga ik lunchen op het strand, daar hebben we altijd samen lol in. Die houten lepel wordt vast prachtig na de lessen die ik komende week van mijn houtsnij-meester in het bos krijg.

Van piekeren naar mijmeren

Ik blijf niet langer reactief piekeren. Met de technieken die ik mezelf heb aangeleerd, kan ik mijn hoofd omzetten van piekeren naar mijmeren. De uitdagingen schieten door mijn brein, maar omdat ik ze niet direct hoef aan te pakken, verandert hun tempo. Ze worden wat trager, rustiger. Ik ga verbanden zien, of krijg een spontane inval na een nachtje rustig slapen. Ik weet inmiddels dat die invallen in de ochtend goud waard zijn. Daarom richt ik mijn werkweek zo in, dat ik zo weinig mogelijk met de wekker hoef op te staan. De kwartiertjes mijmeren in de ochtend geven vaak de beste ideeën.

Ik voel een glimlach opkomen. Mijn hoofd is goed in problemen spotten. Maar hoe erg is dat? De problemen die nu opkomen, zijn precies de problemen die ik wil hebben; dit is waar ik aandacht aan wil geven:

• Een beter bedrijf bedenken voor een cliënt, waarbij ze op een relaxte manier heel veel coole projecten doet. Daardoor een goede business coach zijn, die met aandacht cliënten kan begeleiden.
• Mooie dingen doen in de meivakantie met mijn jongste, waar we beiden lol in hebben. Daardoor mooie herinneringen opbouwen met mijn kinderen, waar we met plezier op terugkijken.
• Met hout werken en genieten van wat mijn handen leren maken en mijn ogen zien. Daardoor niet alleen mijn hoofd ontwikkelen, maar ook mijn handen, mijn ogen en tijd buiten doorbrengen in de natuur.

Heb jij ook zo’n snel denkhoofd, dat volop problemen ziet? Besef dan dat dat denkhoofd het probleem niet is.

Hoe ga jij met je gedachten om?

Waar het om gaat is: hoe ga jij met je snelle denkhoofd om? Hoe behandel jij je gedachten? Laat je ze razen en gaan ze met je op de loop? Of kun je ze, op hoge snelheid, besturen en mooie dingen doen? Kun je de kracht van je brein volop inzetten? Hoe kun je de F1-wagen in je hoofd beter besturen?

Heb jij coaches, docenten en inspirerende mensen om je heen die je de tips en trucs kunnen leren om niet uit de baan te vliegen? Dan wordt het interessant. Je kunt namelijk leren om je snelle denkhoofd te richten op de problemen die er toe doen. De dingen die jouw leven de moeite waard maken.

Een F1-wagen is niet gemaakt voor een woonerf

Een F1-wagen is niet gemaakt voor een woonerf. Jouw snelle hoofd is niet gemaakt om langzamer aan te doen. Het is kansloos om langzamer te willen denken, minder te doen, je tempo aan te passen aan andere mensen. Wat wél werkt, is om je aandacht te richten op de dingen die er voor jou toe doen. Om op volle intensiteit te werken, op een manier waar jij lol in hebt en energie van krijgt. Zonder uit de bocht te vliegen of te crashen.

Is dat makkelijk? Natuurlijk niet. Als het zo makkelijk was, deed je het allang. Maar is het de moeite waard? Natuurlijk wel! Als er iets zinvol is om in te investeren, is het in je eigen hoofd. In die ongelofelijk coole F1-wagen, die binnenin jou over het circuit raast. Met dat vlotte hoofd, je intensiteit en sensitiviteit ben je geboren; dat kun je niet veranderen. Die F1-wagen in jouw hoofd zal nooit een 2CV worden.

Die F1-wagen in jouw hoofd zal nooit een 2CV worden.

Ellen de Lange-Ros

Je intensiteit leren besturen

Wat je wel kunt veranderen, is hoe je met jouw snelheid, intensiteit en gevoeligheid omgaat. Je kunt van jezelf een betere bestuurder maken van de F1-bolide in jouw systeem. Dat gaat niet vanzelf, dat moet je leren. Net zoals Max Verstappen heeft moeten leren om in die snelle wagen te rijden.

Maar dat probleem, het leren besturen van jouw snelheid, sensitiviteit en gevoeligheid, is één van de mooiste uitdagingen in je leven. Leer jij die F1-wagen in je hoofd besturen, dan kun je veel. Problemen zijn niet langer vervelend, je hoeft ze niet meer te ontwijken. De problemen die je hoofd scant, zijn interessant, ze maken je leven de moeite waard. Ga leren hoe jij je beste aandacht kunt geven aan de problemen die er voor jou toe doen.

Hoe ga jij je intensiteiten en je snelle hoofd gebruiken om aandacht te geven aan de problemen die er voor jou toe doen? Uiteindelijk is dat de mooiste tocht die je in je leven kunt maken. Wie gaat jou langs de lijn aanmoedigen, om het beste uit je talenten te halen? Welke coach kun jij daarbij gebruiken?