Als ik sommige bedrijven bezig zie, moet ik denken aan de roofridders van weleer. Als een stel brute geweldenaars stormen ze door de wereld. Steeds weer op zoek naar meer: meer klanten en vooral meer omzet en meer geld. Nu is daar op zich niets mis mee (meer geld willen verdienen mag best), maar wat me tegen de borst stuit is de manier waarop ze dat geld willen verdienen. Waarom is dat fout?

Winst maken ten koste van je klant

Roofridder-organisaties (ze bestaan ook in de niet-commerciële sector) zijn uit zijn op winst op een verkeerde manier. Winsten die ten koste gaan van hun klanten. Winsten die alleen bedoeld zijn om de eigen positie te verdedigen. Winsten die niet zijn gebaseerd op meerwaarde voor de buitenwereld. Bij roofridder organisaties gaat het niet meer om een bijdrage aan de wereld, het gaat alleen om de eigen positie. Om zelf meer geld te verdienen.

Roofridders bouwen niet

Roofridder-organisaties bouwen niet, ze verdedigen alleen maar en zijn overal bang voor. Ze verschansen zich in grote kantoortorens, met de directie op de bovenste verdieping. Veilig afgeschermd van de buitenwereld. Af en toe laat de opper-ridder zich aan zijn volk zien, maar meestal is hij te druk met belangrijke dingen. Zoals zijn eigen macht in stand houden en interne strijd voeren.

Het draait om macht en foute praktijken

Al snel wordt zo’n roofridder-organisatie in zichzelf gekeerd. Het draait meer om de macht en om verdedigen, dan om mooie diensten bouwen voor klanten. Bij zo’n verdediging groeien foute praktijken. Zoals: een onverantwoord hoge aflossingsvrije hypotheek verkopen aan starters. Een huis te duur taxeren om die hoge verkoopprijs binnen te slepen. Grond duur verkopen om de financien van je gemeente op peil te houden. Illegale prijsafspraken maken met andere telecomoperators, om je prijzen kunstmatig hoog te houden. Grondstoffen gebruiken die giftig zijn. Ongezonde zoetstoffen gebruiken in drinken voor kinderen.

Roofridders bestaan nog steeds

Helaas zijn roofridder-organisaties geen sprookje uit een ver verleden. Ze bestaan overal. In ons eigen land, in ons eigen leven. Het zijn onze leveranciers, onze werkgevers, onze opdrachtgevers. Ze zadelen ons op met foute winsten. En nog veel erger: ze zadelen ons op met een foute moraal. Als je hen bezig ziet, lijkt de roofridder overal te zijn. Het lijkt een gewone manier van zakendoen. Lijkt… Want natuurlijk is het nooit normaal om je klant te bedriegen met woekerpolissen, met tophypotheken, met illegale prijsafspraken of met ongezonde voeding.

De schuld ligt niet ‘aan de top’

Het is makkelijk om ‘die mannen aan de top’ de schuld te geven. Maar de echte oorzaak zit dieper. Want ook wij dragen ons steentje bij aan zo’n foute organisatie. Door in een callcenter vrolijk die foute diensten te verkopen. Door te doen alsof je niets van prijsafspraken weet, terwijl je markteer bij dat telecombedrijf bent. Door een marketingcampagne voor ongezond voedsel te ontwikkelen.

Ga jij de roofridder verslaan?

De schuld ligt niet bij de top. De schuld ligt bij ons allemaal. Gelukkig is de oplossing eenvoudig: die ligt namelijk ook bij ons allemaal. Als wij allemaal beginnen met de roofridders te signaleren, dan wordt het niet meer zo eenvoudig om klanten te beroven. Als wij die woekerpolissen niet meer verkopen, als wij onze eigen managers vragen stellen over prijsafspraken, als wij wel kritisch doorvragen bij die nieuwe hyptheek, als wij in het openbaar aan de bel trekken… dan krijg de roofridder geen kans meer.

Winst maken wordt geweldig

Landen gaan sneller groeien als er geen roofridders meer zijn. Als mensen in vrede kunnen bouwen aan een mooi land. Als boeren kunnen oogsten, als cultuur kan groeien. In onze organisaties moet hetzelfde gaan gebeuren. We moeten niet langer groeien door te roven, maar door te bouwen. Door mooie diensten neer te zetten. Door eerlijke producten te ontwikkelen. Door klanten te verrassen en niet meer te beroven. Dan gaat groei veel sneller, dan is groei duurzaam, dan is groei eerlijk. En het allerbelangrijkste: dan wordt jouw winst ook winst voor je klant. Dan wordt geld verdienen echt leuk en heb je je winst eerlijk verdiend. Hoe worden jouw winstprognoses voor het komend jaar?