Samen met Jos volg ik al een aantal maanden een training. Bij de eerste bijeenkomsten had ik veel respect voor hem. Hij wist zoveel! Maar een paar bijeenkomsten later denk ik er anders over. Jos blijkt de dat-weet-ik-al-reflex te bezitten. Bij alles wat de trainer bespreekt, reageert hij met wat hij al weet. Hij ziet zichzelf als expert en leunt op de kennis die hij al heeft.

Naast Jos zit Lianne in onze groep. Ze is verlegen en wat onzeker. Na een paar bijeenkomsten merk ik dat ik haar heb onderschat. Door haar onzekerheid etaleert ze haar kennis minder. Maar ze weet veel! Bij elk les is ze nieuwsgierig, ze probeert alles uit wat we leren.

Ben je een talent of een student?

Na een aantal trainingen ontdek ik een opvallend verschil tussen de twee. Jos weet veel (dat vindt hij in elk geval zelf) maar heeft er relatief weinig bij geleerd. Lianne weet ook veel (al is ze daar zelf bescheiden over) en heeft tijdens de training veel nieuwe dingen opgestoken. Jos stelt zich op als slim talent en etaleert z’n kunnen. Lianne ziet zichzelf als student. Ze weet dat ze nog veel niet weet en daarom staat ze open om te leren. Gedurende ons trainingsprogramma zie ik het grote effect van deze mindset. Jos leert vrijwel niets, Lianne ontwikkelt zich snel.

Je hoeft niet te kiezen

Ik merk dat ik vaak een Jos-achtige houding kan hebben. Ik weet veel, ben zelfverzekerd. Maar soms denk ik te snel dat ik het allemaal wel weet. Waardoor ik me minder snel ontwikkel, minder open sta voor nieuwe dingen. Dan bedenk ik dat ik niet hoef te kiezen tussen het slimme talent en de leergierige student. Want ik kan immers beide zijn.

Harry Mulish moet leren lezen

Ik maak graag de vergelijking met Harry Mulisch. Een groot literair talent. Maar ook hij heeft ooit moeten leren spellen en lezen. Ook hij heeft als student z’n eerste bibberige letters geschreven, z’n eerste kortje woordjes, z’n eerste opstel. Hoe groot zijn talent ook was, hij is begonnen als student. Voortaan zie ik mezelf als Harry Mulisch in groep 3 van de basisschool. Ik mag dan wel talent hebben, maar ook een talent kan veel leren. Er zit geen maximum aan m’n groei, aan m’n leervermogen. Ik kan nog zoveel beter!