Er was eens een klein meisje. Ze woonde in een dorp in het bos, in een rustig deel van het land. Het was een warme zomerdag en het meisje lang languit in het gras. Boven haar zag ze het groen va n de bomen, ze hoorde het ruisen van het blad. Ze zag een vogel zweven op de wind. Terwijl ze daar lag, dacht ze na over het leven. Het leven van een boom, van een vogel, van haar zelf. Maar wat was leven eigenlijk? En waarom was het er? Ze wist dat ze leefde, net zoals alle andere mensen en dieren. Maar waarom?

Plots kon ze niet langer blijven liggen. Het voelde opeens als zinloos luieren, terwijl ze zo’n belangrijke vraag had: waarom leef ik?

Jaap leeft om geld te verdienen

Het meisje sprong overeind en rende naar het dorp. Onderweg kwam ze haar buurjongen Jaap tegen. Jaap keek haar verbaasd aan:
‘Waar ren jij naar toe?’ vroeg hij verbaasd.
‘Naar huis’, antwoordde het meisje.
‘Waarom?’ wilde Jaap weten.
‘Omdat ik wat moet vragen!’ zei het meisje.
‘Wat wil je dan vragen?’ Jaap hield maar niet op. Het meisje zuchtte ongeduldig:
‘Hou nou op, ik wil naar huis. Ik wil aan mama vragen waarom we leven!’ zei ze snel.

‘Waarom we leven?’ Jaap was even stil. Toen zei hij zelfverzekerd: ‘We leven om naar school te gaan en daarna om te werken!’ Het meisje dacht er even over na:
‘Hoe weet jij dat?’ zei ze. Jaap knikte:
‘Dat zegt mijn vader’, legde hij uit. ‘Hij zegt dat ik naar school moet om veel te leren, zodat ik later een goede baan krijg. En met een goede baan verdien je meer en heb je leuker werk. En als je meer verdient en leuker werk hebt, dan heb je een beter leven.’

De arbeider leeft op het land

Terwijl ze stonden te praten, kwam er een arbeider aan, over de landweg. Hij kwam net terug van zijn werk voor de boer en had de laatste zinnen van Jaap gehoord.
‘Meer verdienen voor een beter leven?’ riep de arbeider uit. ‘Dat is niks voor mij. Ik zou meer kunnen verdienen, als ik in de fabriek zou werken. Maar dat wil ik niet!’ Hij riep het haast uit:
‘Ik verdien liever minder, als ik maar op het land kan werken. Lekker de hele dag buiten zijn, dat is wat ik wil. Daar leef ik voor!’
Jaap en het meisje knikten. Dat klonk logisch.

De vrijheid van de muzikant

Opeens hoorden ze een zacht gegrinnik. Verbaasd keken ze naar de kant van de weg. Daar lag de dorpsmuzikant, verstopt tegen de schuine wal van een slootje. Hij lag van de zon te genieten. Sommigen noemden hem ‘de bedelaar’, maar zelf vertelde hij steevast dat hij geen bedelaar was, maar muzikant. Hij maakte muziek voor de mensen en in ruil daarvoor vroeg hij geld. ‘De mensen mogen me zoveel geven als ze willen missen’, zei hij altijd. Veel mensen in het dorp haalden hun neus op voor hem, en liepen snel een blokje om als ze ‘die bedelaar’ in de verte zagen. Anderen hadden medelijden met hem en stopten hem een stuk brood of wat centen toe. Zo scharrelde hij zijn kostje bij elkaar. Hij leefde in een vervallen huisje in het bos, waarvan de eigenaar al lang geleden overleden was en de kinderen in het buitenland woonden en niet meer naar het huisje omkeken.

Met zijn drieën keken ze naar de bedelaar-muzikant.
‘Waarom lach je?’ vroeg het meisje.
‘Om het antwoord van die domme arbeider!’ zei de man. ‘Hij denkt dat’ie leeft om de hele dag op het land te werken. Dat is het domste dat ik ooit heb gehoord. Ik ben ook de hele dag buiten. Maar denk je dat ik daarvoor op het land mezelf moet afbeulen? Welnee! Ik ben vrij. Ik leef voor de muziek.’ De arbeider haalde zijn schouders op en sneerde:
‘Ach jij!’ Hij gooide zijn werktuigen op zijn rug en wandelde weg. Bij het weglopen mompelde hij nog: ‘Jij hebt makkelijk praten, je hebt geen vrouw en kinderen waar je voor moet zorgen!’

Het meisje dacht na. Dat was waar: haar vader en moeder moesten voor haar zorgen. Ze hadden het niet breed thuis, maar ook niet arm. Als ze een nieuwe jurk nodig had, dan kwam die er. En ook schoolspullen. En eten. Die dingen kwamen er natuurlijk niet zomaar. Ze besefte opeens dat haar vader en moeder daarvoor geld nodig hadden. En voor dat geld moesten ze werken. Zou je daarom leven? Om geld te verdienen? Ze liet Jaap en de muzikant achter en slofte verder langs de weg, verdiept in haar gedachten.

De lol van de bakker

Toen ze het dorp binnenkwam, hoorde ze een vrolijke lach. Ze keek opzij en zag twee mannen die samen aan het werk waren. Het was de bakker met zijn jongste zoon. Samen stonden ze taarten te maken en ze hadden grote lol. Verbaasd keek ze naar de mannen. De bakker zag haar en riep:
‘Wat kijk jij bedrukt, wat is er aan de hand?’ Het meisje antwoordde:
‘Ik denk na. Ik wil weten waarom ik leef’. De bakker en zijn zoon keken elkaar aan en begonnen alweer te lachen:
‘Je leeft om lol te maken, waarom anders!’ zei de jongen. De bakker grinnikte:
‘Je leeft om sámen lol te maken!’, voegde hij er aan toe. Het meisje knikte. Dat klonk redelijk. Opgewekter wandelde ze verder, maar in haar hoofd bleef die ene vraag rondzingen: waarom leef ik?

De lessen van de schooljuf

Een klein stukje verder kwam ze de schooljuf tegen:
‘Wat kijk jij peinzend’, zei de juf.
‘Ik denk na’, zei het meisje. ‘Ik vraag me af: waarom leven we?’ De juf had direct een antwoord paraat:
‘Ik leef om kinderen dingen te leren, zoals lezen en schrijven of aardrijkskunde en geschiedenis. Ik vind het belangrijk dat alle kinderen dat leren’. Het meisje knikte. Hoewel ze nu weer een ander antwoord had gekregen, was dit niet verrassend. Ze had niets anders verwacht van de juf. Ze wandelde verder.

De goede zorgen van mama

Toen ze het poortje van de voortuin opende, zag ze dat haar moeder in de tuin aan het werk was. Ze rende naar haar toe:
‘Mama, waarom leef jij?’ vroeg ze vol twijfels. Hoe kon het, dat ze op zo’n eenvoudige vraag zoveel verschillende antwoorden kreeg. Ze begreep er niets van en was helemaal in de war. Maar mama wist alles; haar moeder zou haar vast kunnen helpen. Haar moeder keek even op van haar werk:
‘Ik leef om voor jou te zorgen, mijn schat!’ zei ze. ‘Maar ik ben nu druk, ik moet al dit werk nog afmaken. Kun je niet even lekker in de tuin spelen?’ Het meisje keek haar peinzend aan. Weer een ander antwoord. Wat was nu het goede antwoord? Ze begreep er niets van.

Wat is het goede antwoord?

Het meisje hoorde gescharrel achter de heg. Het was omi, de oude buurvrouw die als een oma voor haar was. Omi! Die zou vast een antwoord weten.
‘Omi, omi, ik moet je wat vragen!’ Riep ze opgewonden over de heg.
‘Prima meisje, kom maar even naar me toe’, zei de zachte stem van omi. Snel rende het meisje de tuin van omi binnen.

‘Wat wil je weten?’ Vroeg omi. Het meisje aarzelde even. Toen legde ze het uit:
‘Ik lag vanmiddag onder de bomen te dromen, over het leven enzo.’ Omi knikte. Ze praatte graag met het meisje, en ging altijd serieus op haar vragen in. Ze was benieuwd wat het kind nu weer te vragen zou hebben. Het meisje ging verder:
‘Opeens vroeg ik me af wat het leven eigenlijk is. Planten leven, en bomen ook, en de vogels. En wij. Maar waarom leven we? Dat heb ik aan heel veel mensen gevraagd. Maar iedereen vertelt iets anders. Jaap leeft om geld te gaan verdienen, maar de arbeider leeft om op het land te werken, en de muzikant leeft voor de vrijheid en de muziek, maar de bakker en zijn jongens leven om lol te maken, de schooljuf leeft om de kinderen wat te leren, en mama leeft om voor mij te zorgen’. Het meisje haalde even adem na deze lange zin. Omi luisterde rustig, toen het meisje doorging:
‘En nu snap ik er helemaal niks meer van. Wat is het goede antwoord?’

Mag je dat zomaar zelf verzinnen?

Het meisje keek omi aan. Nadat ze de vraag hardop aan omi had gesteld borrelde er plots een antwoord omhoog in haar binnenste:
’Is er eigenlijk wel een goed antwoord?’ Ze dacht hardop. ‘Het is net alsof iedereen een eigen antwoord verzint, iets dat ze zelf het beste uitkomt.’ Ze schrok zelf van haar woorden, ging toe aarzelend verder:
‘Maar zo kan het toch niet zijn, dat je gewoon zelf mag verzinnen waarom je leeft? Dat mag vast niet, van de regering, of van de grote mensen ofzo.’ Omi lachte om haar redenering. Ze zei alleen maar:
‘En als ik je nu zeg, dat het wel mag? Dat je zelf mag bepalen waarom jij leeft?’

Een groot kado

Het meisje was er even stil van. Zou dat mogen? Ze stamelde:
‘Mag dat echt? Kan dat zomaar? Dat je dat zelf mag verzinnen? Dat er niet iemand anders is, die dat aan je vertelt?’ Ze was er opnieuw stil van en dacht na. Opeens voelde ze een enorme vrijheid opwellen vanuit haar onderbuik. Het was een sterk en krachtig gevoel. Groter dan ze ooit had gevoeld. Omi zei niets, maar zag het gebeuren. Het meisje begon te stralen:
‘Maar dan is het leven een soort kadootje. Een groot kado! Iets dat ik zomaar heb gekregen, en waarvan ik zelf mag bepalen wat ik er mee wil doen. Wat mooi!’ Ze zei het vol ontzag en haar ogen twinkelden. Omi lachte en vroeg:
‘En, wat zou je met dat geschenk willen?’ Het meisje dacht er even over na:
‘Ik geloof dat ik helemaal niet zoveel moet of hoef’, zei ze eenvoudig. ‘Ik mag leven zoals ik zelf wil, het leven is er gewoon. Ik hoef niets te bewijzen, of te realiseren, of te moeten.’

Zo krijgt je leven en werk zin

Ze dacht aan alle verschillende mensen die ze vandaag had gesproken: de arbeider, de muzikant, de bakker, de schooljuf:
‘Al die mensen doen het werk dat past bij waarom ze leven. Ze doen allemaal ander werk, en hebben allemaal een ander antwoord op waarom ze leven. Misschien is dat wel een doel in het leven: om het werk te doen, dat past bij waarom je leeft. Dan krijgt je leven zin en dan krijgt je werk zin!’

Oneindig groot, en zo eenvoudig!

Het meisje keek rond. De zon scheen door de bladeren van de bomen in de tuin van Omi heen, de schaduw speelde op het gras. Achter de bomen zag ze eindeloze blauwe lucht. Ze haalde diep adem:
‘Wat is het allemaal mooi!’ zuchtte ze. ‘Wat is het leven oneindig groot, en toch zo eenvoudig!’ Omi lachtte om haar enthousiasme.
‘Dat heb je mooi gezegd, kind’. Antwoordde Omi eenvoudig. Ze keek naar de stralende ogen van het meisje. Ze wist dat het meisje vandaag een essentiële vraag had gesteld en een belangrijk antwoord had gevonden. Een antwoord dat vanaf nu haar leven richting zou geven, haar werk zin zou geven. Een antwoord met veel diepte, dat tegelijkertijd zo eenvoudig was.

Omi wenkte het meisje:
‘Kom, zullen we samen thee maken? Dan ga ik je daarna een sprookje vertellen. Het verhaal van een klein meisje en een grote waarheid.’