Natuurlijk weet je wat een bliksemafleider is: een metalen staaf of installatie, bijvoorbeeld op een gebouw, die schade door blikseminslag moet voorkomen. Wist je trouwens dat de bliksemafleider is uitgevonden door Benjamin Franklin na een op 15 juni1752 uitgevoerd experiment met een vlieger en nat vliegertouw tijdens een onweersbui? De eerste bliksemafleiders werden in Nederland al rond 1780 geplaatst.

Wat je misschien nog niet weet, is dat er ook mentale bliksemafleiders zijn. Die staan niet bovenop een gebouw, maar ze zitten in je hoofd. Ja, ook in jouw hoofd. Elk mens heeft bliksemafleiders. Die bliksemafleider kan zelfs aanslaan bij het lezen van dit artikel.

Hoe werkt jouw mentale bliksemafleider? En waarom is het herkennen van je bliksemafleider belangrijk voor je werk en bedrijf als begaafde zzp’er?

Hoe werkt een mentale bliksemafleider?

In je leven maak je van alles mee, ook tijdens het lezen van dit artikel. Dat kunnen leuke en minder leuke dingen zijn. Als je dingen meemaakt of leest die voor jou confronterend of emotioneel zijn, als de spanning onbewust te hoog wordt, dan slaat je mentale bliksemafleider aan.

Wat is dan zo’n mentale bliksemafleider? Een bliksemafleider is elke gedachte die je afleidt, zodat je je lastige emoties niet hoeft te voelen. Het is het is dat stukje in jezelf dat je wil beschermen tegen te hoge spanningen: tegen lastige emoties. Dingen die je niet wilt voelen. Je bliksemafleider verlegt je aandacht razendsnel en vaak ongemerkt: van je binnenwereld naar anderen, met projecties op de buitenwereld.

De term bliksemafleider komt overigens niet uit theorie of onderzoek. Ik heb hem bedacht, omdat hij in mijn trainingen hielp om mensen te laten zien hoe ze zichzelf voor de gek kunnen houden met ontwijkend gedrag. De term bliksemafleider maakt op een speelse manier duidelijk wat er speelt.

Zo herken je je bliksemafleiders

A. Je voelt een onevenredig sterke emotie

Bliksemafleiders herken je, doordat je plots een onevenredig sterke emotie voelt. Niet van binnen, maar richting de buitenwereld. Je voelt opeens enorm boos over het onderwijssysteem, de machthebbers, de politiek, leidinggevenden, een collega of die moeder op het schoolplein.

Interessant bij een bliksemafleider is dat die sterke emotie vaak niét op een concreet voorval uit je recente leven is gericht. Het is groter, vager. Er is een gevaar in de buitenwereld, waar plots al je energie op gericht is. Het gaat niet om dat ene gesprek met de juf van je kind van afgelopen week, je aandacht richt zich op het totale onderwijssysteem dat niet klopt.

B. Je stort je op een afleiding

Een bliksemafleider kan ook de vorm hebben van een afleiding: je stoort je opeens aan de opbouw van alinea’s in dit artikel, je weet zeker dat de afbeeldingen veel beter hadden gekund, of je dwaalt af naar ideeën over mensen die dit artikel zéker moeten lezen. Als dit soort gedachten je wegvoeren van je eigen emoties bij het lezen van deze blog, kunnen het bliksemafleiders zijn.

C. Je ontkent wat je in je binnenwereld voelt

Een ander typerend kenmerk van een bliksemafleider is dat je heftige emoties voelt naar de buitenwereld, maar dat je voor jezelf ontkent wat je in je binnenwereld echt voelt: ‘het gaat het niet om jouw schooltrauma van vroeger, het gaat om het systeem dat op de kop moet’. Natuurlijk is er niks mis met het aanpassen van bestaande systemen en daarvoor ijveren. Maar bij een bliksemafleider zit er een verstarring op, waardoor je eigen emoties niet doorvoelt en beleeft. Het lastige is dat je dat zelf niet waarneemt, omdat je aandacht zo sterk op de buitenwereld wordt gericht.

Bij een bliksemafleider voel je overigens vaak wel iets van emotie, meestal woede naar de buitenwereld. Die ánder doet het fout en moet dingen anders doen! Maar je voelt op dat moment niet wat er in je binnenwereld gebeurd. Dat je je gekwetst voelt, onzeker, bang of verdrietig.

D. Weggestopte emoties uit een ver verleden

Vaak gaat het bij een bliksemafleider om oude emoties, uit een ver verleden. Emoties die je destijds niet kon doorleven, waardoor ze zijn vastgeslagen in je emotionele systeem. Het is alsof er midden in een stromende beek een boomstam is gevallen. Op die plek stroomt het water vanaf dat moment niet meer door. Zo kan zo’n oude niet-gevoelde emotie jouw emotionele stroom vandaag de dag nog steeds blokkeren.

Het is interessant om je eigen bliksemafleiders te herkennen. Ze zijn er in allerlei soorten en maten. Vaak heb je een paar hardnekkige mechanismes, die je afleiden van wat er diep in jou speelt.

Wat zijn jouw lastige emoties?

Vaak draait het bij je bliksemafleider maar om één of enkele emoties die je niet wilt voelen. In jouw emotionele systeem liggen er één of twee boomstammen in de stroom; alle andere emoties voel je wel uitstekend. Juist daardoor merk je je eigen bliksemafleiders en boomstammen niet zo op. Je merkt niet dat je specifieke emoties lastig voelt, omdat je andere emoties wel voelt. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat je prima verdrietig kunt zijn, maar moeilijk angst kunt toestaan. Het gevolg? Je wilt angst niet voelen, dus blijf je angst ontlopen, waardoor je steeds meer angst voelt die je weer wegduwt. Of je kunt uitstekend bang zijn, maar hebt moeite met boosheid. Juist rond zulke emoties springt je bliksemafleider aan en leidt de hele dag de akelige spanning van die emoties af.

Vraag je eens eerlijk af: welke emoties kun jij goed doorvoelen? Welke vind je lastig en duw je liever, bewust of onbewust weg? Van welke emoties heb jij ‘echt helemaal nooit last’? Misschien is dat wel omdat je bliksemafleider hier bovenop zit.

Wat zijn jouw bliksemafleiders?

Het herkennen van je moeilijke emoties is lastig. Maar er is een list: ga je bliksemafleiders herkennen. Vaak heb je er maar een paar, die steeds op dezelfde manier hun werk doen: razendsnel redeneren in je hoofd, boos worden op de buitenwereld, of juist wegdromen in een fantasiewereld waarin je los staat van de emoties in je echte leven. Ook kleine en grote verslavingen kunnen bliksemafleiders zijn: alcohol en roken, maar ook zoet eten, teveel eten, een hongergevoel, rondhangen op sociale media, veel nieuws en media volgen, hard werken, druk zijn, stress creëren voor jezelf, shoppen met een fijne koopkick. Het zijn allemaal manieren om de emoties die er nu zijn weg te duwen, zodat je ze niet hoeft te voelen.

Help, mijn bliksemafleiders zijn er overal en altijd!

Zodra je die vaste bliksemafleiders gaat herkennen, is dat in eerste instantie frustrerend. Je gaat ze overal zien: in gesprekken met je partner, op vakantie, of tijdens het lezen van de krant. Dat is lastig. En mooi. Hoe meer je je bliksemafleiders gaat zien, hoe meer mogelijkheden ze je geven voor persoonlijke groei. Zodra je bliksemafleiders herkent, wordt je namelijk niet meer reactief door ze geleefd. Je geeft jezelf de kans om ze pro-actief om te buigen naar iets anders. Iets dat meer effectief is, wat je leven leuker maakt, meer de moeite waard.

‘Dat doe ik al wel’

Denk je bij het lezen van die laatste alinea ‘dat doe ik eigenlijk al wel’, bedenk dan dat je hier een keiharde bliksemafleider te pakken hebt. Want hoezo ‘doe jij dat al wel’. Je weet amper wat een bliksemafleider precies is, hoe die bij jou speelt, wat ik je er allemaal over kan leren.

Mentale bliksemafleiders komen in allerlei soorten en maten voor. Ze gaan vaak gepaard met zinnetjes die razendsnel in je hoofd oppoppen. Een zinnetje dat ik steevast hoor bij de cliënten met wie ik werk is ‘dat doe ik al’. Een andere is ‘dat weet ik wel’. Of ‘dat is net iets voor [focus je gedachten op een ander die hier zeker last van heeft]’.

Bedenk eens voor jezelf: welke zinnetjes gebruikt jouw bliksemafleider?

Bliksemafleiders bij begaafden

Zijn bliksemafleiders een specifiek kenmerk van (hoog)begaafden? Ja en nee. Bliksemafleiders spelen bij iedereen, ongeacht je intelligentie. Wel merk ik dat begaafden meer cognitieve vermogens hebben. Ze kunnen daarom op meer intelligente, creatieve, charmante of overtuigende manieren zichzelf voor de gek houden. Ze zijn niet alleen zelf slimmer, hun bliksemafleider is dat ook.

Begaafden hebben meer cognitieve vermogens. Hun bliksemafleiders zijn daarom ook slimmer.

Ellen de Lange-Ros

Je houdt hardnekkig je negatieve zelfbeeld in stand

Mensen hebben vaak een sterk zelfbeeld en begaafden gebruiken hun slimheid hardnekkig om dat in stand te houden, zelfs als het gaat om een negatief zelfbeeld (‘Dat kan ik toch niet’). Ook hun eigen onlogische gedrag kunnen ze vol overtuiging rechtvaardigen. Ze zeggen dat ze ‘geen tijd hadden’, terwijl ze ondertussen wel volop andere dingen deden.

Het bijzondere is dat begaafden zichzelf hiervan zo kunnen overtuigen, dat ze hun eigen onlogische gedrag en redeneringen als volkomen juist ervaren. Ze zetten zichzelf klem met hun slimme denkhoofd, om lastige emoties te ontwijken en niet te hoeven voelen:

Toen ik begon als business coach, leerde ik ondernemers goede zakelijke blogs schrijven. Vrijwel alle deelnemers konden na een middag een heel behoorlijke blog schrijven. Tot mijn verrassing waren er echter relatief veel mensen die hun blog niet publiceerden, of het hielden bij één blog. ‘Geen tijd’, ‘ik kwam er niet aan toe’, waren argumenten die ik vaak te horen kreeg als ik vroeg waarom ze niet vaker blogden. Dat was fascinerend. Want dezelfde ondernemers waren ondertussen wel een midweekje op vakantie geweest, hadden drie nieuwe diensten bedacht, of ze kochten een appartement voor hun studerende kind. Daar hadden ze blijkbaar wél tijd voor. Later ontdekte ik dat er onder het niet-bloggen een hardnekkige emotie zat: de angst om zichtbaar te zijn met je eigen mening of visie. Dat was vonden ze doodeng; maar die angst wilden ze niet voelen. De emotie werd weggeredeneerd met ‘geen tijd’. Dat was een veilige bliksemafleider, om de angst voor zichtbaarheid niet te hoeven voelen.

Hoe ga je als begaafde om met je bliksemafleider en emoties?

Wil je als begaafde goed met je talenten leren omgaan, dan gaat het niet alleen om je cognitieve vermogens. Juist je gevoel en emoties kunnen een sterke partner zijn en begaafden kunnen hier bijzonder krachtig mee leren omgaan. Maar emoties zijn niet altijd makkelijk voor begaafden. Met je sensitiviteit ervaar je dingen intenser. En bovendien: hoe moet je met de heftigheid van je emoties omgaan? Veel mensen hebben dat nooit geleerd in hun jeugd.

Zijn emoties daarom een probleem? Welnee! Emoties zijn prachtig zodra je ze bewust in je leven durft te betrekken. Juist de combinatie van denken en voelen maakt je tot een compleet en krachtig mens. Leef je alleen vanuit je hoofd (of alleen vanuit je gevoel), dan is dat als hardlopen op één been: het kost een boel moeite en je komt maar langzaam vooruit.

Begaafden ervaren de wereld in al zijn complexiteit en intensheid. Dat geldt ook voor emoties. Begaafden lijken soms snelle denkers en zijn rationeel. Maar onder dat slimme denkhoofd is een zee van kolkende emoties. Maar wie heeft je geleerd daarmee om te gaan? Vrijwel alle sensitieve en intense mensen hebben dan niet vanzelf geleerd in hun jeugd. Is dat erg? Welnee! Als volwassene kun je uitstekend hiervan een project maken voor jezelf: ik wil mijn emoties leren voelen, en leren afstemmen op de wijsheid van mijn emoties. Het is iets dat begaafden als volwassene vaak nog moeten leren. Het is ook iets waar ze enorm veel plezier aan kunnen beleven, omdat ze een heel nieuw stuk van zichzelf leren kennen. Ze gaan hardlopen op twee benen!

Leren voelen en omgaan met emoties is iets wat je je leven lang kunt leren en ontwikkelen. Dus ga niet je ouders of school de schuld geven van je emotionele onbalans (dat zou een interessante bliksemafleider zijn). Je emotionele ontwikkeling is niet de verantwoordelijkheid van anderen: die kun je zelf oppakken. Veel begaafden kunnen zich hier razendsnel in ontwikkelen, zodra ze gaan begrijpen hoe emoties bij henzelf werken.

Kom in verbinding met het gevoel dat je nog niet kon voelen

Wil je op twee benen leren hardlopen, wil je zowel met je hoofd als je emoties vaart maken? Dan zijn bliksemafleiders mooi. Het herkennen van bliksemafleiders helpt je om in verbinding te komen met gevoel dat je vroeger niet wilde of kon voelen. Bliksemafleiders herkennen gaat je helpen je om je onbalans op te lossen, waardoor je systeem een veel intensere energie aankan. Bliksemafleiders worden een poort naar wijsheid: ze laten je zien waar je emoties zich kunnen ontwikkelen, waar je persoonlijke groeipotentieel zit. Je bliksemafleiders kunnen je helpen om af te dalen in de dieptes van jezelf en daar waardevolle inzichten te ontdekken. Dat is een confronterend, maar ook een hilarisch en leerzaam proces.

Bliksemafleiders in je bedrijf

Als ondernemer zal het herkennen van je bliksemafleiders je meer omzet, inkomen, tijd of plezier opleveren, omdat je disfunctioneel gedrag verandert in iets constructiefs, zonder dat het je veel tijd kost. Alleen al het bewustzijn van je bliksemafleiders, gaat dingen veranderen waardoor je als vanzelf andere besluiten neemt en je leven en bedrijf radicaal veranderen. In je bedrijf kunnen je bliksemafleiders een bron van groei, plezier en inkomen worden.

Bliksemafleiders leren je te verbinden met diepere delen van jezelf. Dat zijn vaak delen in jou die je fans waarderen, waardoor je producten of diensten verzint die anderen nog niet aanbieden. Of het ontwikkelen van lastige emoties, zoals omgaan met die angst voor zichtbaarheid, zorgt ervoor dat je in je bedrijf op een ontspannen manier wel zichtbaar durft te worden met jouw visie, jouw verhaal. Juist daardoor kun je nog leukere klanten aantrekken, die nog beter bij je passen.

Bliksemafleiders bij het lezen van deze website

Het is interessant om je bij het lezen van de artikelen op deze website bewust te worden van jouw persoonlijke bliksemafleiders. Besef je dat je dit niet leest voor de juf op school of die ex-manager waar je altijd mee overhoop lag of die goede vriend waarvan jij vindt dat hij dingen anders moet aanpakken. Je leest dit voor jezelf. Jij kunt er van leren, jij kunt je leven veranderen. Denk je nu ‘ach, van die bliksemafleiders heb ik geen last’ of ‘dat doe ik al wel’ of ‘daar heb ik nu geen tijd voor’? Besef dat je nu al je eerste bliksemafleider te pakken hebt.

---

Dit artikel is gebaseerd op het boek ‘Ontdek je begaafdheid‘. Ben je benieuwd naar het boek of wil je meer lezen? Klik hier om gratis de eerste hoofdstukken van het boek te downloaden, of het boek direct te bestellen.