Hoogbegaafd

In mijn praktijk als business coach werk ik regelmatig met hoogbegaafde vrouwen en mannen, die zowel stoer als sensitief zijn. Toeval? Ik dacht altijd dat ik zulke cliënten aantrek omdat ik zelf ook zo ben. Totdat ik stuitte op interessante literatuur over mannelijkheid en vrouwelijkheid bij begaafden. Waarom combineren hoogbegaafden vaker mannelijke en vrouwelijke eigenschappen? En hoe kan dat een voordeel zijn voor leiders en ondernemers? Daar blijkt de wetenschap interessante dingen over te zeggen. In dit artikel zet ik het voor je op een rijtje.

Hoogbegaafde vrouwen, mannen en gender

In het boek ‘Rianne van de Ven dat androgynie vaker voor lijkt te komen bij hoogbegaafden. Veel hoogbegaafden lijken minder te passen in het traditionele beeld van man of vrouw:

‘Veel hoogbegaafden vallen niet binnen het gemiddelde op het gebied van gender. De heersende beelden van mannelijke en vrouwelijke eigenschappen gaan niet op. Hoogbegaafde vrouwen beschikken over bovengemiddeld veel intelligentie; een eigenschap die in onze cultuur als ‘mannelijk’ bestempeld wordt en vaak beschouwd wordt als koud, afstandelijk en analytisch. Voor hoogbegaafde mannen geldt precies hetzelfde. Zij hebben bovengemiddeld veel ‘vrouwelijke’ eigenschappen, namelijk de warme, empathische, sensitieve kant. (…) Hoogbegaafde vrouwen en mannen vinden zelden herkenning wanneer ze dit thema bespreken met normaalbegaafde gendergenoten.’
Rianne van de Ven in ‘Hoogbegaafd in de praktijk’

NB: het gaat hier over psychologische aspecten die maatschappelijk worden gezien als mannelijk of vrouwelijk, dus niet om fysieke afwijkingen.

Hangt androgynie inderdaad samen met begaafdheid? Ik vond het een boeiend thema en dook er dieper in. Een zoektocht leidt tot interessante artikelen, die androgynie en hoogbegaafdheid met elkaar in verband brengen. Bijvoorbeeld Nancy Miller en Frank Falk (2009) halen diverse onderzoeken aan over dit onderwerp.

Hoe zit het precies met gender en hoogbegaafden? En waarom is dat voor ondernemers en zzp-ers relevant? Dat ontdek je in dit artikel.

Lees meer

Lezing – Hoogbegaafdheid in je bedrijf

Hoogbegaafd, Zacht werken

door Ellen de Lange-Ros

Hoogbegaafd in je bedrijf. Hoe wordt dat een superpower? Afgelopen maand mocht ik optreden als spreker en panellid, tijdens een event voor hoogbegaafde ondernemers van het iHBV (instituut Hoogbegaafde Volwassenen). Dat was leuk, want nu kon ik een aantal dingen die ik het afgelopen half jaar ontwikkelde live presenteren.

Maar het was ook spannend: hoe zouden de HB-ers in de zaal reageren?

Er was genoeg om over te vertellen:
+ Afgelopen najaar organiseerde ik een online lezingcyclus, speciaal voor bijzonder begaafde ondernemers
+ Deze winter verscheen het onderzoeksrapport ‘Bijzonder Begaafd Bedrijf‘, waarin ik uitleg waarom begaafde ondernemers écht een beetje anders zijn.

Waarom is zacht werken belangrijk voor hoogbegaafden in hun bedrijf?

In deze lezing vertelde ik over HB, gevoeligheid/intensiteit, en waarom Zacht Werken juist dan belangrijk is.

Lees meer

Bijzonder Begaafd Bedrijf – het onderzoek

Hoogbegaafd

door Ellen de Lange-Ros

Waarin zijn bijzonder begaafden anders dan andere ondernemers? Hoe word je als hoogbegaafde een goede zzp-er? Welke standaard ondernemerstips passen minder bij hoogbegaafden?

In mijn praktijk als business coach trek ik regelmatig bijzondere mensen aan. Ze zijn niet alleen intelligent en bijdehand, maar vaak ook creatief en anders. Ze weten van aanpakken, pikken nieuwe ideeën snel op. Ze hebben een brede interesse en diverse talenten. Bovenal hebben ze enorme leerhonger. Ze hadden overigens niet altijd een hogere opleiding; sommige van die bijdehandte klanten pasten minder in het schoolsysteem.

Werken met zulke leergierige mensen klinkt ideaal? Nou, dat was het niet altijd.

Lees meer

Overexcitabilities en waarom hoogbegaafden vaak ’te’ zijn

Hoogbegaafd

door Ellen de Lange-Ros

Soms zijn er van die dingen die je eigenlijk wel van jezelf weet. Maar toch vallen er puzzelstukjes op hun plek als je iets leest, dat precies dat stukje van jezelf behandelt. Dat gevoel kreeg ik toen ik las over ‘overexcitabilities‘. Een niet helemaal passende Nederlandse vertaling is ‘overprikkelbaar’ en een andere gangbare vertaling is ‘intensiteit‘. Een eenvoudige vertaling die alles zegt, is het eenvoudige woordje ‘te‘. Te druk, te beweeglijk, te emotioneel, te gevoelig, te dromerig, te analyserend, teveel verbeelding.

Ik herkende overexcitabilities niet alleen bij mezelf, maar ook bij veel ondernemers en zzp-ers waar ik als business coach mee werk. Dat is niet toevallig. Veel mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid hebben meerdere van deze overexcitabilities; en ik werk vaak met van die bijzonder begaafde mensen.

De vijf soorten overexcitability

Maar wat zijn overexcitabilites precies? Door psycholoog Dabrowski, de bedenker van de term, worden er vijf typen intensiteit onderscheiden:

1. Psychomotorische overexcitability

Kenmerken zijn bijvoorbeeld: je bent actief en energiek, praat veel en snel, houdt van bewegen en beweegt veel, kunt slecht stilzitten.

Ik zeg: kijk naar de continu bewegende Frankie de Jong in een TV-interview nadat hij 90 minuten over een voetbalveld heeft lopen rennen en je ziet wat hiermee wordt bedoeld.

Lees meer

Waarom snelle denkers vastlopen. Dit zie ik als business coach

Businesscoach, Hoogbegaafd

door Ellen de Lange-Ros

Als business coach werk ik vaak met slimme ondernemers: snelle denkers of creatievelingen boordevol bijzondere invallen. Ik vind het fascinerend om te zien hoe juist die uitstekende denkers soms als ondernemer last hebben van zichzelf: van hun vlotte brein. Hoe kan dat? Nog belangrijker: wat kun jij, met zo’n slim brein, daar zelf aan doen?

Hoe voorkom je dat jouw slimme brein met je aan de haal gaat? Hoe zorg je dat je hoofd voor je werkt, in plaats van je tegenwerkt? Om dat te begrijpen, is het belangrijk dat je meer over je brein begrijpt. Wat op zich al een fascinerend gegeven is: jouw hoofd kan leren om meer over je hoofd te begrijpen. Fijn om daar eens over na te denken.

Je hoofd kan leren om meer over je hoofd te begrijpen.

Bij slimme mensen is het denkhoofd sterk ontwikkeld. Door opleidingen die je hebt gevolgd, theorieën en verbanden, inzichten en concepten die je zijn verteld. Daar is niks mis mee, je hoofd weet veel, overziet veel, kan veel. Vertelt iemand je iets of overkomt je wat? Dan relateert je hoofd dat direct aan alles wat je al weet: “Oh, hij heeft last van een dissociatieve stoornis” weet de psycholoog. Of: “dat is typisch Jugendstil” zegt de architect. Of “die tekening is digitaal gemaakt”, ziet de illustrator. Dankzij je vakkennis, ervaring en theorie doorzie je de wereld. Je weet meer, je herkent dingen.

Maar wist je dat juist voor ondernemers dat slimme brein een nadeel kan zijn?

Snelle denkers: handig of juist niet?

Wat doet je slimme brein namelijk? Die vult direct alles voor je in. Je brein wil jou helpen om de wereld te begrijpen, om grip te hebben op wat er om je heen gebeurd. Zodra er iets gebeurd, analyseert je brein dat in een fractie van een seconde en direct daarna ‘weet’ je wat er aan de hand is: een dissociatieve stoornis, Jugendstil, of een digitaal gemaakte tekening.

Je begrijpt het al: vaak is dat snelle brein handig. Maar soms niet.

Lees meer

Gelezen – Verleid jezelf tot excellentie

Hoogbegaafd

door Ellen de Lange-Ros

“Nee joh, natuurlijk ben ik niet hoogbegaafd!”
De meeste mensen met wie ik werk denken zo over zichzelf. Jij bent immers geen Einstein, toch?

Maar goed, je denkt misschien wel vlot en maakt gedachtesprongen, slaat stappen over, of je ziet meer nuance of complexiteit dan anderen. Ook ben je structureel nieuwsgierig. Je hebt een sterke behoefte aan autonomie, doet dingen op jouw manier volgens jouw waarden. Misschien ben je extreem of grenzeloos als iets je interesseert gedreven of gevoelig. En wellicht heb je meerdere talenten die voor jou logisch naast elkaar bestaan.

Speciaal voor zulke mensen is het boek ‘Verleid jezelf tot excellentie’ van Willem Kuipers interessant.

Lees meer