Voor slimme, creatieve of misschien wel hoogbegaafde zzp’ers is focus lastig. We krijgen vaak te horen dat je moet focussen om succesvol te zijn. Maar wat als die enge focus jou juist blokkeert? Dat is precies wat er gebeurt bij veel begaafden. Toch kun je ook als creatieveling of slimmerik best focussen. Maar je moet het net even anders aanpakken. Hoe dan? Dat lees je in dit artikel.

Wat is het verschil tussen hoogbegaafd en bijzonder begaafd?

Als het gaat om ‘begaafden’ maak ik vaak onderscheid tussen hoogbegaafden en bijzonder begaafden:

• Hoogbegaafden zijn voor mij de mensen die zijn getest en van zichzelf weten dat ze hoogbegaafd zijn.
• Bijzonder begaafd is een wat ruimer begrip. Hoogbegaafden vallen hieronder, maar het zijn ook de creatieve en slimme professionals die niet per se de hoogste cijfers halen, maar bruisen van de unieke talenten. Bijzonder begaafden zijn nieuwsgierig, energiek, intens en gevoelig, en willen met hun talenten de wereld mooier maken. Misschien hebben ze een IQ boven de 130, misschien ook net niet. Of ze zijn bijzonder intelligent op specifieke gebieden, maar hebben meer moeite met andere dingen. Dat is overigens iets dat ook onder geteste hoogbegaafden voorkomt.

Ben jij onbewust begaafd?

Niet-geteste begaafden weten vaak wel enigszins van zichzelf dat ze anders zijn, maar te vaak zijn ze zich hier minder van bewust. Ze weten vaak niet hoe hun anders-zijn ervoor zorgt dat ze anders functioneren, bijvoorbeeld in hun werk. Daardoor proberen ze zich wanhopig aan te passen, net zo te zijn als iedereen, of ze persen zich in een keurslijf waarvan ze eigenlijk wel weten dat het niet bij ze past.

Hoe beter je begrijpt dat je bijzonder begaafd bent, hoe beter je je eigen gebruiksaanwijzing gaat begrijpen. Je kunt jezelf dan vaak beter aan anderen uitleggen, waardoor anderen je beter begrijpen en je tegelijkertijd meer jezelf kunt zijn.

Bijzonder begaafd en multipotentialist

Bijzonder begaafden zijn niet alleen slim. Ze blinken vaak uit in wat psychologen multipotentialiteit noemen: het vermogen en de wil om meerdere interesses tegelijkertijd te ontwikkelen. Dit is geen teken van gebrek aan focus, maar juist een bewijs van hun rijke nieuwsgierigheid en veelzijdigheid.

Waarom focussen vaak niet past bij begaafden

Herken je jezelf in de omschrijving van bijzonder begaafden? Heb jij ook een onstuitbare drang om verschillende dingen te doen en voel je je multipotentialist? Dan is het belangrijk om wat meer over focus te weten. Misschien voel je direct een weerstand opkomen: focus, bah! Je weet dat het zou moeten, maar op één of andere manier lukt het je nooit. Nou, dan kan ik je gerust stellen: je gevoel klopt.

Focus is namelijk voor veel bijzonder begaafden helemaal niet toepasbaar. Tenminste: focussen kan wel, maar niet op de traditionele manier. Hoe werkt dat?

Ondernemen lijkt bij andere zzp’ers soms alsof het vanzelf gaat. Je ziet mensen om je heen die moeiteloos hun bedrijf runnen, klanten aantrekken, en geld verdienen zonder stress. Net als zwemmen: voor wie het kan, lijkt het eenvoudig. Maar net als bij zwemmen, wordt niemand geboren met de perfecte techniek. Ondernemen is net zwemmen: bijna niemand kan het vanzelf, maar bijna iedereen kan het stap voor stap leren.

Veel creatieve zzp’ers barsten van de ideeën, maar merken dat deze ideeën niet altijd geld opleveren of dat ze te veel tijd kosten. Hier is het goede nieuws: je kunt leren hoe je jouw leuke ideeën kunt omzetten naar een winstgevend businessmodel. Ondernemen draait om vaardigheden die je kunt leren, net als de rugslag bij zwemmen. Hoe zit dat?

Slimme, creatieve of (hoog)begaafde zzp’ers kunnen veel en willen graag al hun talenten inzetten. Daarom doen ze veel verschillende dingen. Maar soms hebben ze ook intelligent duikgedrag, om werk waar ze geen zin in hebben te ontlopen. Hoe herken je het verschil tussen een oprechte begaafden-drang naar diversiteit en duikgedrag dat destructief voor je is?

Wat is begaafden-drang?

In mijn rol als businesscoach werk ik regelmatig met begaafde professionals die over veel talenten beschikken en deze graag willen benutten. Het zijn van die slimme of creatieve mensen, die veel kunnen. Neem bijvoorbeeld Mark, die niet alleen kan tekenen maar ook graag prachtige teksten schrijft en websites met animaties bouwt voor zijn opdrachtgevers.De talenten van zulke bijzonder begaafde zzp’ers zijn niet alleen een geschenk, maar ook een innerlijke drang of passie. Ze moéten ze uiten om zich gelukkig te voelen.

Als begaafde persoon heb je vaak talloze talenten die allemaal tot uiting willen komen. Voor mensen in je omgeving kan dit soms onbegrijpelijk lijken: “Je hebt al een uitdagend bedrijf, waarom zou je investeren in een nieuwe hobby? Is het niet beter om het rustiger aan te doen? Neem eens wat ontspanning.”

Maar niets is minder waar! Begaafden voelen van binnenuit de drang om al hun intensiteiten en sterke kerntalenten te benutten. Dit is niet alleen ontspannend, maar geeft ook een voldaan gevoel. Die innerlijke drang is terecht; het is prima om eraan toe te geven.

Ik voel een sterke behoefte om te leren, me te verdiepen en mentaal volledig betrokken te zijn. Als kind verslond ik boeken en nog steeds vind ik het heerlijk om me in een onderwerp vast te bijten en erover na te denken. In mijn coaching met klanten, het schrijven van boeken en het ontwikkelen van nieuwe materialen kan ik deze passie volledig kwijt. Daarnaast heb ik een enorme behoefte aan beweging en buiten zijn. Daarom sport ik veel en werk ik tegenwoordig op dinsdag- en donderdagochtend in het bos bij een kasteel. De combinatie van intensief bewegen en diepgaand nadenken maakt me gelukkig en houdt me fit. Ik hou van reizen, dagtripjes, musea en steden bezoeken. Door de keuzes die ik heb gemaakt in mijn bedrijf, kan ik al deze aspecten uitstekend combineren in mijn werkweek.

Heb jij destructief duikgedrag?

De gezonde begaafden-drang ligt dicht aan tegen destructief gedrag. Bij begaafde zzp’ers is er namelijk wat bijzonders aan de hand met hun motivatie. Als ze willen kunnen ze in korte tijd enorm veel neerzetten. Maar willen ze niet, dan zijn ze niet vooruit te branden. Of ze verzinnen, vaak volkomen onbewust, ontsnappingen van werk waar ze geen zin in hebben. Hun duikgedrag is net zo begaafd en kan op de meest creatieve manieren opduiken. Herkenbaar?

Begaafden-drang of ontsnapping?

Het onderscheiden van je authentieke drang om al je talenten in te zetten, je gezonde leergierigheid die je naar nieuwe gebieden drijft, en een minder constructieve ontsnappingsdrang die je uit oncomfortabele situaties wegjaagt, kan lastig zijn.

Om te bepalen of een drang constructief is, kun je jezelf de volgende vragen stellen:

Veel ZZP-ers werken voor een uurtarief, bijvoorbeeld als interim professional of als therapeut, coach, websitebouwer, marketeer, of een andere specialisme. Het lijkt zo gangbaar, werken voor een uurtarief. Maar wist je dat werken voor een uurtarief helemaal niet zo handig is. Sterker nog: welke voor een vaste prijs heeft veel voordelen. Ontdek welke voordelen het werken voor een vaste prijs voor jou kan hebben.

Dit artikel is een stuk uit mijn nieuwe boek, speciaal voor slimme, creatieve en hoogbegaafde zzp-ers. Op de hoogte worden gehouden en straks gratis een aantal hoofdstukken van het boek lezen? Klik dan hier en laat je mailadres even achter.

Ga als zzp-er werken voor een vaste prijs

Werken voor een uurtarief is niet ideaal, niet voor opdrachtgevers en zeker niet voor begaafde professionals. Dé manier om het anders te doen is: ga werken voor een vaste prijs. Werken voor een vaste prijs lijkt ingewikkeld, maar in de praktijk is het uitstekend mogelijk. Niet alleen voor interim professionals, maar bijvoorbeeld ook voor dienstverlenende zelfstandigen met een eigen praktijk. Maar waarom zou je dat willen?

Wat zijn voordelen van het werken met een vaste prijs, voor jezelf en voor je klanten.